خانه / مطالب كتاب‌هاي منتشر شده / مجموعه مطالب كتاب صفاي دل / رستگاري بدون تهذيب نفس ممكن نيست

رستگاري بدون تهذيب نفس ممكن نيست

رستگاري بدون تهذيب نفس ممكن نيست

سوگندهاي پي در پي و مهمي كه در آغاز اين سوره آمده، به عبارتی يازده و به­ عبارتی دیگر هفت قسم است و بيش‌ترين تعداد سوگندهاي قرآن را در خود جاي داده، که نشان مي­دهد مطلب مهمي در اين­جا مطرح است. سوگندهاي قرآن به طور معمول دو مقصد دارند:

اهميت مطلبي كه سوگند به خاطر آن ياد شده و خود اموری كه مورد سوگند هستند.

چرا که سوگند هميشه به موضوعات مهم پرداخته می‌شود. به همين دليل اين سوگندها فكر و انديشه انسان را به­كار مي­اندازد تا درباره اين موضوعات مهم عالم خلقت بينديشد و از آن‌ها راهي به سوي خدا بگشايد.

{وَالشَّمْسِ وَ ضُحَاهَا}

خورشيد مهم‌ترين و سازنده‌ترين نقش را در زندگي انسان و تمام موجودات زمين دارد و عوامل حياتي ديگر، که عامل زندگي هستند مانند نور، حرارت، وزش باد، نزول باران، پرورش گياهان، حركت رودخانه‌ها و آبشارها، حتى پديد آمدن منابع انرژي را همچون، نفت، ذغال سنگ، با نور مستقيم آفتاب ارتباط دارند، به طوري كه اگر اين چراغ حياتي خاموش گردد، تاريكي، ظلمت، سكوت و مرگ همه جا را فرا مي­گيرد.[۱]

قسم خداوند سبحان به شمس که از بزرگ‌ترین آيات الله، «ضحاها» اشراق آن است.

{وَالأَرْضِ وَ مَا طَحَاهَا}

زمين كه گهواره زندگي انسان و تمام موجودات زنده است، زمين با همه شگفتي­ها، كوه­ها، درياها، جنگل­ها، چشمه‌‌ها، رودخانه­ها، معادن و منافع گرانبهايش كه هركدام به تنهايي آيتي از آيات حق و نشانه‌اي است از نشانه‌هاي او. (از آن بالاتر خالق آن زمين و كسي كه آن را گسترانيده است.)

«طَحَاهَ» هم به معني انبساط و گستردگي آمده است و هم به ­معني راندن و دور كردن و از ميان بردن. در اين­جا به­معني گستردن است؛ چرا كه اوّلا در آغاز، زمين در زير آب غرق بود، به تدریج آب­ها در گودال‌هاي زمين قرار گرفت، خشكي­ها سر برآورد گسترده شد و از آن تعبير به «دحو الأرض»[۲] نيز مي­شود.

ثانياً، زمين در آغاز به صورت پستي­ و بلندي، شيب­هایي تند و غيرقابل سكونت بود، باران­هاي سيلابي مداوم باريدند، ارتفاعات زمين را شستند و در دره‌ها گسترده‌اند و به تدریج زمين­هاي مسطح و قابل استفاده براي زندگي انسان و كشت و زرع به­وجود آمد.

بعضي مفسرين معتقدند كه در اين تعبير يك اشاره اجمالي به حركت زمين نيز وجود دارد؛ زیرا يكي از معاني «طحو» راندن است، كه مي­تواند اشاره به حركت انتقالي زمين به دور آفتاب، حتى حركت وضعي آن به دور خود و يا هر دو باشد.[۳]

{وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا}

آخرين سوگند در اين سلسله است، سوگند به نفس آدمي، و آن كس كه آن را منظم و مرتب ساخت.

[۱]. تفسیر نمونه، ج۲۷، سوره شمس.

[۲]. دحوالارض روز ۲۵ ذی قعده روز پهن شدن زمین از زیر خانه کعبه از زیر آب است.

[۳]. تفسير نمونه، ج۲۷، سوره شمس.

همچنین ببینید

زندگی طیب چیست وراه رسیدن به حیات طیبه

زندگی طیب چیست؟ در معنای حیات طیبه و زندگی پاکیزه نظرات گوناگونی بیان شده و …

همراه با سوره ی شمس وتجلیه

تجلیه و حالا قابلیت تجلی را می‌یابند و آن روشن شدن قلب به نور معرفت …

نکته‌ای مهم در اهمیت تزکیه

نکته‌ای مهم در اهمیت تزکیه «تزکیه نفس» یعنی رشد دادن آن به خیر و برکات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.