خانه / مطالب كتاب‌هاي منتشر شده / مجموعه مطالب كتاب صفاي دل / ارتباط سوگندهای قرآن با نتیجه آن

ارتباط سوگندهای قرآن با نتیجه آن

ارتباط سوگندهای قرآن با نتیجه آن

چه رابطه‌ای میان سوگندهای یازده­گانه بسیار مهم با حقیقتی که به خاطر آن سوگند یاد شده وجود دارد؟

به نظر می­رسد هدف، بیان این حقیقت از سوی خداوند بزرگ است که من تمام وسایل مادی و معنوی را برای سعادت و خوشبختی شما انسان­ها فراهم ساخته‌ام، از یک­سو با نور آفتاب و ماه صحنه زندگی شما را روشن و پربار نموده و نظام روز و شب، حرکت و سکون شما را تنظیم کرده، زمین را برای زندگیتان از هر جهت آماده ساخته‌ام.

از سوی دیگر روح شما را با تمام استعدادهای لازم آفریده و وجدان بیدار به شما داده، حسن و قبح امور را به شما الهام کرده‌ام. بنابراین هیچ کمبودی برای راه سعادت ندارید، با این حال چگونه نفس خویش را تزکیه نمی­کنید؟ و تسلیم دسیسه‌های شیطانی می‌شوید؟[۱] در ادامه آیات، خداوند به یکی از مهم‌ترین مسائل آفرینش پرداخته می‌افزاید:

پس از تنظیم قوی، جسم و جان آدمی «فجور» و «تقوی» را به او الهام کرد. {فالهمها فجورها و تقواها}.

آری! هنگامی که خلقتش تکمیل شد و «هستی» او تحقق یافت، خداوند «بایدها و نبایدها» را به وی تعلیم داد و به این ترتیب وجودش از نظر آفرینش مجموعه­ای از «گِل بدبو» و «روح الهی» شد و از نظر تعلیمات «آگاه بر فجور و تقوی».

در نتیجه وجودی است که می‌تواند در قوس صعودی برتر از فرشتگان گردد، و آن­چه ­در وهم ناید آن شود و در قوس نزولی از حیوانات درنده نیز منحط‌تر گردد و به مرحله «بل هم اضل» برسد. این منوط بر آن است که با اراده و انتخابگری خویش کدام مسیر را برگزیند.

در سوره بلد آمده است:

{وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ}؛[۲]

ما انسان را به خیر و شر هدایت کردیم.

خداوند آن­چنان قدرت تشخیص و عقل و وجدان بیدار به او داده که «فجور» و «تقوی» را از طریق «عقل» و «فطرت» درمی‌یابد.

خداوند نعمت­های فراوانی در اختیار بشر قرار داده، ولی از میان تمام این نعمت­ها به مساله «الهام، فجور، تقوی، درک حسن و قبح» تکیه کرده؛ چرا که سرنوشت‌سازترین مسائل زندگی بشر است.

سر­انجام بعد از تمام سوگندهای مهم و پی در پی می‌فرماید:

{قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا}؛[۳]

سوگند به این­ها که هر کسی نفس خود را تزکیه کند رستگار است.

تزکیه در اصل به معنای نمو و رشد و نیز تطهیر و پاک کردن آمده است؛ شاید به این مناسبت که پاکسازی از آلودگی سبب رشد و نمو می‌شود.

آری! رستگاری از آنِ کسی است که نفس خویش را تربیت کند و رشد و نمو دهد و از آلودگی به خُلق و خوی شیطانی، گناه، عصیان و کفر پاک سازد.

در حقیقت، مساله اصلی زندگی انسان نیز همین «تزکیه» است؛ اگر باشد سعادتمند و الا بدبخت و بینوا است. نومید و محروم گشت هر کس نفس خود را با معصیت و گناه آلوده ساخت.

به این ترتیب سعادتمندان و شکست خوردگان در صحنه زندگی دنیا مشخص می­شوند و معیار ارزیابی این دو گروه چیزی جز «تزکیه نفس، نمو و رشد روح تقوی و اطاعت از خداوند» یا «آلودگی به انواع معاصی و گناهان» نیست.

پس خداوند به خورشید، ماه، روشنایی، روز و شب و­… که هر کدام نقش مهمی در زندگی انسان و غیر انسان دارند، سوگند یاد کرده، و فراتر از همه به نفس و روح و جسم انسان که از همه اسرارآمیزتر و شگفت‌انگیزتر است.

[۱]. تفسیر نمونه، ج۲۷، ص۵۰٫

[۲]. سوره بلد، آیه ۱۰٫

[۳]. سوره شمس، آیات ۹ و ۱۰٫

همچنین ببینید

زندگی طیب چیست وراه رسیدن به حیات طیبه

زندگی طیب چیست؟ در معنای حیات طیبه و زندگی پاکیزه نظرات گوناگونی بیان شده و …

همراه با سوره ی شمس وتجلیه

تجلیه و حالا قابلیت تجلی را می‌یابند و آن روشن شدن قلب به نور معرفت …

نکته‌ای مهم در اهمیت تزکیه

نکته‌ای مهم در اهمیت تزکیه «تزکیه نفس» یعنی رشد دادن آن به خیر و برکات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.